Sadece Türkiye’nin değil Asya Kıtası’nın da en batı ucunda yer alan Çanakkale, 86500 nüfuslu, tarih, doğa ve kültürle iç içe geçmiş bir kenttir. Yedi mahalleye bölünmüş kent merkezinde yaşayan insanların önemli bir kısmı göçlerle bu kente yerleşmişlerdir. Bu nedenle kentte farklı kültür yapıları görünür. Son yıllarda köyden kente hızlanan göç, kente uyum gibi bazı kültürel sorunları da beraberinde taşır. Buna rağmen tarihinde olduğu gibi günümüzde de çok kültürlü bir toplum yapısına sahip Çanakkale, farklı toplulukların bir arada yaşadığı “barış şehri”dir.

Yemek Kültürü
Çanakkale’nin yemek kültürüne akdeniz mutfağı hakimdir. Zeytinyağı hemen tüm sebze yemeklerinde ve salatalarda kullanılır. Çanakkale’nin tarihi çarşısında geleneksel yemeklerin sunulduğu lokantalar bulabilirsiniz. Çanakkale’den ayrılırken sevdiklerinize götürebileceğiniz en ünlü ve özgün tatlı peynir helvasıdır. Taze tuzsuz peynir, irmik ve şeker karışımından yapılan yöreye özgü bu tatlıyı çarşı caddesinde pek çok dükkanda bulabilirisiniz. Daha uzun süre dayanması için fırınlanmış olanı tercih etmelisiniz.

[Görsel Kaynak:Flickr]

Bir deniz kıyısı kenti olan Çanakkale’de balığın ayrı bir yeri vardır. Deniz kıyısı boyunca sıralanmış balık lokantalarında balığın her türlüsünü yiyebilirsiniz. Sardalya, istavrit, zargana, kocagöz, kolyoz, çinekop, lüfer, uskumru, karagöz, kupa, izmarit en çok avlanan ve tüketilen balık türleridir. Balık satışları kentin çeşitli yerlerine dağılmış balıkçı dükkanları yanında Sarıçay kıyısındaki Balıkhane’de yapılmaktadır.

Eğlence Kültürü
Çanakkalelilerin en sık yaptıkları şey kordonda gezintileridir. Bir zamanlar kentte yaşayan musevilerin en güzel kıyafetlerini giyerek gezintiye çıktıkları kordon, günümüzde de en rağbet edilen eğlence ve dinlence alanıdır. Yazın güneşin batışının en güzel izlendiği kordonda akşam saatlerinde başlayan hareketlilik gecenin geç saatlerine kadar sürer. Yaklaşık 1 kilometrelik kordonun bir ucundan diğerine gidip gelen ve birbirine eklenmiş kafelerd eoturan insanlar kordonun değişmez görüntüleridir. Son dönemlerde kordonun sonundaki Çimenlik Kalesi yanında yeniden düzenlenen kafeteryalılar Çanakkalelilerin en çok rağbet ettikleri mekanlar arasına girmiştir. Kordon, Troia Festivali gibi özel gün ve etkinliklere de ev sahipliği yapar. Yazın kordonun seslerine bazen arka tarftaki otellerden gelen müzik sesleri de karışır. Bunlar evlilik ya da sünnet düğünü törenleridir. Son zamanlarda kordonun loşluğunu özel günlerde ve düğünlerde atılan havai fişekler aydınlatır.

[Görsel Kaynak:Mynet]

2006 yılına kadar her yıl Eylül ayı başında cuma pazarının olduğu alanda kurulan Çanakkale Panayırı 2007 yılında kaldırılarak kurulduğu yerden kapalı bir pazar yeri inşa edilmiştir. Sarıçay boyunca yapılan sahil düzenlemeleri tamamlandığında Çanakkale yeni bir rekreasyon alanına kavuşmuş olacaktır. Üniversitenin varlığıyla birlikte hareketlenen müzikli gece eğlencelerinin yeni mekanı Fetvane Sokak’tır. Burada yer alan eski şarap mahzenleri birer eğlence mekanına dönüşmüştür. Bu sokağı mesken tutan son meslek grubu ise kitapçılardır.

Kentte Toplumsal Aktiviteler
İlk kez 1963 yılında gerçekleştirilen “Troya Festivali”nde ilk zamanlar resmi ve sivil kurumlar yıllık çalışmalarını Halk Bahçesi’nde sunarlardı. Şimdilerde Çanakkale Belediyesi’nin organize ettiği festival uluslararası bir hale gelmiştir. Festival; müzik, tiyatro, söyleşi, sergi ve konser gibi etkinliklerle her yıl 09-16 Ağustos tarihleri arasında yapılmaktadır ve tüm kent festival alanı olarak kullanılmaktadır. Çanakkale’de belediye ve sivil toplum işbirliğiyle gerçekleştirilen özgün bir sosyal etkinlikte “Çanakkale-Troas arkeoloji buluşması”dır. İlki 2002 yılında gerçekleştirilen etkinlikte Çanakkale İlindeki Assos, Aleksandriat, Troas, Apollon, Smintheion, Gökçeada Bademli Höyük, Parion ve Troya ören yerlerinde kazı ve araştırmalar yapan bilim insanları ile yüzey araştırması yapan bilim insanları kazı ve araştırma sonuçlarını kentli ile paylaşmaktadırlar. Billdirilerin kitap haline getirildiği buluşmalar eylül ayının ilk haftasında Yalı Han’da gerçekleştirilmektedir. 1998 yılında çalışmaları başlatılan YG21 çalışmaları, uluslararası örgütlenmenin Çanakkale ayağıdır. Çok amaçlı bir oluşum olan YG21 kentte var olan her olgunun kentliyle paylaşılması ve kentlinin sürece katılmasını amaçlar. Bu nedenle de çeşitli çalışma grupları oluşturur. Engelliler yaz okulu gerçekleştirdiği en önemli etkinliklerdir. Ayrıca YG21 tarafından Çanakkale’nin bugününü ortaya koyan kentin mevcut durum raporu hazırlanmış, kentin geleceğini planlayan Kent Eylem Planı çalışmalarında da sona gelinmektedir.

[Görsel Kaynak:Canakkale.bel.tr]

Çanakkale’de her 18 Mart Haftası, Çanakkale Deniz Zaferi etkinliklerine sahne olur. Kurum ve kuruluşların sergileri, sempozyum ve konferanslarla katıldığı etkinlikleri Çanakkale Valiliği koordine eder. Etkinliklere Çimenlik Kalesi, Kordon, Cumhuriyet Meydanı gibi mekanlar ev sahipliği yapar. Hemen her yıl İstanbul Askeri Müzesi’nden Mehter Bölüğü ile Hava Kuvvetleri’nin gösteri timi bu etkinliklerde Çanakkalelilerle birlikte olurlar.

[Görsel Kaynak:hvkk.mil.tr]

El Sanatları ve Alışveriş
Çanakkale’de el sanatları denince akla ilk gelen, adını da veren çanak çömlektir. Türk seramik sanatının son örneklerini oluşturan Çanakkale seramiklerinden esinlenen ve üniversitenin seramik atölyesinde ve özel atölyelerde üretilen seramikler ayrıca Çanakkale ilçelerinde özgün olarak dokunan halı ve kilimler kentteki mekanlarda satışa sunulmaktadır.

Çanakkale’nin en önemli alışveriş mekanı tarihi çarşı caddesidir. Kuyumcu ve hazır giyim mağazaları yanısıra bankalarda bu caddededir.

Caddedeki en önemli mekan ise Prof. Dr. Ümit Serdaroğlu’nun çizdiği projenin uygulanmasıyla Çanakkale Belediyesi tarafından yeniden inşa edilen tarihi Aynalı Çarşı’dır. Çanakkale’yi hatırlatan her türlü hediyelik eşya ve özgün ürünler buradaki mekanlarda satılmaktadır. Çarşıda, Çanakkale Belediyesi’nin kente ait özgün ürünlerin satıldığı bir mekan da yer almaktadır.

Çanakkale’nin önemli bir alışveriş mekanı da iskeleden otogara uzanan Demircioğlu Caddesi’dir. Bunların dışında Çanakkale’de kent merkezinde ve kent dışında büyük alışveriş merkezleri de bulunmaktadır.

Bir dönemlerin mesire yeri olan Sarıçay kenarındaki Çınarlık, cuma günleri kurulan pazar nedeniyle bir marka haline gelmiştir. Pazar yeri 2008′de üstü kapatılarak çağdaş bir kapalı pazar haline getirilmiştir. Çanakkale Belediyesi’nin gerçekleştirdiği bu düzenlemelerle pazar alanının üzeri ısı ve su yalıtımı çatı örtüsüyle kaplanmış, böylelikle kentlilerim en uğrak alışveriş mekanı olan pazar yeri modern, sağlıklı ve standartlara uygun bir hale gelmiştir. 23 dönümlük bir arazide kurulan kapalı pazar aradığınız birçok şey yanında Çanakkale’ye özgü ürünleri de bulabileceğiniz bir alışveriş merkezidir.

Çanakkale Seramikleri
17. yüzyıl sonundan itibaren Çanakkale’de bir seramik geleneği gelişmeye başlamıştır. 18. yüzyılda da Çanakkale seramik yapımı alanında ün kazanmıştır. Çanakkale’deki atölyelerde ülke içi talebi karşılayan “geleneksel” seramikler üretmeye, akabinde 19. yüzyıldan itibaren Çanakkale seramikleri Avrupa’daki müzelerde yer almaya başlamıştır.

[Görsel Kaynak:canakkaleseramikleri.com]

Çanakkale seramiklerinin kırmızı plastik kil kullanılmaktadır. Dekorların zemini astar kullanılarak oluşturulmaktadır. En çok kullanılan dekorlama aracı fırçalardır. Dekorlarda kullanılan renkler genellikle kahverengi, mor, turuncu, kiremit rengi, sarı ve mavidir. Dekorlama işlemi sonrasında seramikler sırlanmaktadırlar. Sır bazen kahverengi, yeşilimsi bej, koyu yeşil, turuncu ya da krom sarısı rengi alabilirler. 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Çanakkale seramiklerinin kalitesi düşmeye başlamıştır. Üretim gitgide daha “endüstriyel” hale gelerek formların özgünlüğü artmış, yeni süsleme teknikleri geliştirilmiştir. Bazı formların dekorlarında ise sır üstü altınyaldız kullanılmıştır. Daha sonraları yapılan seramikler barok süsler, rozetler, yapraklar, çiçek motifleri ya da hayvan biçimli öğelerle dekorlanmıştır. Bu dekorlar sır altına çömlekçi çamuruyla kabartma olarak yapılmıştır. Sonsuz bir çeşitlilik gösteren bütün tekniklerin bir arada kullanıldığı da olmuştur. dekorlama teknikleri nasıl inanılmaz bir çeşitlilik gösteriyorsa biçim açısından da son derece büyük bir çeşitlilik söz konusudur. 18. yüzyılda Çanakkale’de üretilen başlıca kaplar fırça dekorlu küpler, kenarı dilimli çukur çanaklar, iki üç renkli bir dekoru ve çapraz taramalı bordürü olan değişik boylarda olan tabaklardır. 18. yüzyıl sonu ya da 19. yüzyıl başına tarihlenen en göz alıcı seramik dizisi naif sahneler, köşkler, kalyonlar ve hayvanlarla süslenmiş bir grup tabaktır. Daha sonra 19. yüzyıl ikinci yarısından itibaren üretimi 20. yüzyıl başına dek sürecek olan çok çeşitli ve orjinal biçimlerde yapılmış testiler, sürahiler, şişeler ortaya çıkmıştır: Uzun boyunlu şişeler, kıvrık kulplu sürahiler, kuş ya da aslan biçimli testiler, at biçiminde sıvı testileri, deve, at ya da aslan biçiminde kaplar. Gündelik eşyalarda bu abartılı yaratıcılığın dışında kalmamıştır: Şekerlikler, hokkalar, şamdanlar, ya da daha az rastlanan gemi biçiminde kandiller ve fıçı biçiminde kaplar. Çanakkale’de duvar çinileri yapılmamıştır. Çanakkale’deki seramik üretimi halka 19. yüzyıl ikinci yarısından itibaren de bölgeyi ziyaret edilenlere yönelik olarak yapılmıştır. Çanakkale seramiklerindeki çarpıcı sanatsal yaratıcılık ve abartılı biçimler, diplomatlar, batılı gezginler ya da yunanlı denizciler için ülkelerine götürdükleri özgün birer hatıra eşyası haline getirmiştir.