Günümüzde Troia’ya giden herkes orada ahşap bir at görüyorlar. Bu at Troia’nın ve Çanakkale’nin en önemli simgelerinden biridir. Fakat 1973 yılında Mimar İzzet Senemoğlu tarafından çizilen ve 1974 yılında yapımı tamamlanan bu at, Troia Ören Yeri’nde inşa edilen ilk tahta at değildir.

İlk tahta atın hikâyesi ise Troia’da geçirilmiş bir ömrün, Tahir Savaş’ın hayat hikayesinin bir parçasıdır. Tahir Savaş, Çanakkale’nin Sarıcaeli Köyü’nde doğmuş ve Halileli Köyü’nden olan eşi Naciye Savaş ile evlendikten sonra 1952’lerde Tevfikiye Köyü’ne gelip burada turistlere yönelik küçük bir dükkan açmışlardır. İlk Olarak burada hediyelik kart ve benzeri ürünler satarak başlayan Tahir amca, yabancı dil öğrenerek Troia’da rehberlik yapmaya başlamıştır.

Tahir Savaş
Tahir Savaş, Troia VI Doğu Duvarı önünde Fransızca rehberlik yaparken (Fecri Polat arşivinden)

Tahir amca rehberlikle birlikte hediyelik eşya dükkanını da geliştirmiştir. İlk olarak Troia dışında açtıkları dükkanı Troia’ya taşıyan Tahir amca burada çok önemli işlere imza atmıştır.

İşte Troia’daki ilk tahta atın hikayesi de böylece başlamıştır. Homeros’un anlattığı Troia efsanesinden yola çıkarak ören yerinde bir tahta at kurmayı düşünmüş ve bu düşüncesini hayata geçirmiştir. 1950’lerin sonlarına doğru kendi çabasıyla Troia’da hiç de küçümsenmeyecek büyüklükte bir at inşa etmiştir. Konuşmamız sırasında turistlere yönelik inşa ettiği bu tahta atın Latince ismini yazdığını ilave etmeyi de ihmal etmedi. “Tevfikiye Köyü: Son Troialılar” kitabını yazarken sohbet ettiğimiz Tahir amca, bu bilgileri ilk olarak benimle paylaştığını söyleyerek ata ait fotoğrafları çalışmalarımda kullanılmak üzere verdi. Atın üzerine Akhilleus’un pabuçları diye iki pabuç, yanına da Hektor ve Akhilleus’un kafatası diye iki kuru kafa astığını, böylece turistleri daha fazla etkilediğini söyledi.

İlk Truva Atı
Tahir Savaş’ın turistlere yönelik inşa ettiği ilk tahta at (Fecri Polat arşivinden)

Aynı zamanda iyi bir ressam olan Tahir amca, Troia’nın bir Anadolu kenti olduğunu belki de resimlerinde ortaya koyduğu tavırla gösteren ilk kişidir. Yaptığı bir resimde Troialı kahraman Hektor’un resmini yakışıklı, Akhalı Savaşçı Patraklos’un resmini ise şaşı yaptığını vurgulamıştır. Bu durum aslında Hektor’un bir Anadolu kahramanı olarak ne kadar önemsendiğinin bir göstergesidir.

Troia Atı önünde savaş arabası
Tahir Savaş yaptığı Troia Atı önünde ürettiği savaş arabası ve savaş aletleriyle (Fecri Polat arşivinden)

Büyük bir deha olan Tahir Savaş, Çanakkale‘den aldığı itfaiyeci şapkasını yaldızlı boya ile boyamış ve kendisine yaptırdığı bir kostüm, savaş aletleri, savaş arabası ve bu şapkayla (miğferle) yaptığı atın yanında turistlerle ücret karşılığı fotoğraf çektirmiştir.

İşte fotoğraflarda Tahir amca ve turistlerle birlikte gördüğünüz bu at, Troia’da inşa edilmiş ilk ahşap attır.
Peki, Tahir amcanın büyük emekle inşa ettiği Troia Atı’na ne oldu? İşte bunun cevabı da Troia’nın meşhur rüzgârında yatmakta. Manfred Osman Korfmann hocamızın “Troia’ya zenginliği rüzgâr getirdi” dediği o meşhur Troia Rüzgârı, çok kuvvetli estiği bir günde Tahir amcanın Troia Atı’nı devirerek parçalamıştır. Fotoğraflarda görüldüğü üzere halatlarla atı bağlayarak rüzgârdan koruma yöntemleri yetmemiş ve bu at, Troia Rüzgarı’nın devirdiği ilk at olarak tarihe geçmiştir.

Tahir Savaş
Tahir Savaş (Fecri Polat arşivinden)

İlklerin adamı olan Tahir amca, aynı zamanda iyi bir zanaatkârdır. Günümüzde yapılan antik dönem kıyafetleri ve aletleri ile fotoğraf çekme işini Troia’da 50 yıl önce yapmış ileri görüşlü bir kişilik. Oğlu Uran Savaş’ı da yanında yetiştirmiş ve yetmiş yılı aşkın olan Troia deneyimini ona aktarmıştır. Uran Savaş da tıpkı babası gibi Troia dostu bir rehber olarak hizmet vermeye devam etmektedir. Yetmiş yıldan fazla Troia topraklarında hizmet eden Troia ile kalkıp Troia ile uyuyan ve tavrını her zaman Troia’dan yana koyan Troialı bir kahraman olan sevgili Tahir amca Ocak 2020’de aramızdan ayrıldı. Fakat ruhu her zaman Troia semalarında dolaşacaktır. Troia ve Troia dostları onu hiç unutmayacak.

Tahir Savaş
İlk Truva Atı
Troia Atı önünde savaş arabası
Tahir Savaş